Abdulah ef. Kantamirija – osnivač jedne od tri najveće javne biblioteke u Sarajevu

02 Jul, 2020

Godine 1774. Sarajevo je dobilo svoju treću javnu biblioteku, kutubhanu. Njen vakif je bio Abdulah ef. Kantamirija, ugledni sarajevski alim, vaiz i muderis u Misirijnoj medresi koja se nalazila u samoj blizini Bakr-babine džamije. Kantamirija se bavio i prepisivanjem knjiga, što je dodatno doprinjelo bogaćenju njegove vakifske biblioteke.

Ova javna sarajevska biblioteka je bila smještena odmah preko puta Misirijine medrese i Bakr-babine džamije, a bila je izgrađena od fino klesanog kamena. U to vrijeme je bila treća najveća i najznačajnija javna biblioteka Sarajeva, odmah poslije Gazi Husrev begove (izgrađene 1537. godine) i Osman Šehidijine (izgrađene 1757. godine).

Kantamirijina kutubhana je srušena 1897. godine, nakon čega su sve knjige prenesene u Osman Šehidijinu biblioteku, a zatim u Gazi Husrev begovu. Sarajevski ljetopisac Mula Mustafa Bašeskija je godine 1774. zabilježio smrt ovog velikog sarajevskog vakifa slijedećim riječima:

„Hidžretsku 1188. godinu obilježila je smrt glavnog pisara šerijatskog suda u Sarajevu Abdullah-efendije Kantamirije, veoma starog, baba, muderis, vaiz i baš-katiba u mehkemi, veoma uglednog čovjeka”.

Kantamirija je sahranjen u haremu Bakr-babine džamije, a na njegovim nišanima je ispisan tarih glasovitog sarajevskog pjesnika Mejlija Guranija na osmanskom jeziku.

KANTAMARIJA, ONAJ UČITELJ UČENI

Kantamirija, onaj učitelj učeni, alimskoga glasa,
 napusti ovaj svijet i ode u Kuću spasa!

Mudrosti su razne krasile toga insana:
 književnost, akaid, hadis, tumačenje Kur'ana...

Život provede drugima dajući imanja bez cijene dosta,
 pa zar da na Sudnjem danu ne vidi Bož'jeg oprosta?

Neka se Svevišnji smiluje na ovog alima stara,
 na Dan proživljenja neka se u hladu Arša odmara!

S bolnim uzdahom Mejliji tarih sam na usta izađe:
 „Abdullah-efendija preseli i mjesto u raju nađe!“

(Hadžiosmanović L., Memija E., Antologija tariha Bosne i Hercegovine)

Piše: Tarik Jažić